رندی بافی در استان چهارمحال وبختیاری يكي ديگر از بافته هاي عشاير استان بوده كه بيشتر در ابعاد قاليچه بافته مي شود . زنان عشاير از اين دست باف به عنوان زير انداز –سفره آردي و از تكنيك بافت آن در خورجين ،نمكدان ،چنته و غيره استفاده مي كنند .
بافت رندي از جهاتي به گليم و قالي بافي شباهت دارد ،وجه تشابه رندي با قالي بافي د راستفاده از پود ممتد در عرض دار و هچنين استفاده از تار براي گره زني مي باشد اين زير انداز با گليم هم شباهت هايي داشته كه مي توان به ابعادآن اشاره نمود .
طوري كه اندازه رندي ها (ير اندازي ها )بافته شده همچون گليم در اندازه هاي قاليچه مي باشد و ديگر انكه د ربافت رندي و گليم پرز وجود ندارد در حاليكه فرش بافته اي پرز دار است نكته حائز اهميت در نوع گليم دورويه بودن آن مي باشد در حاليكه رندي بافته ها يي يك رو هستند و علت يك رو بودن در تكنيك گره زني آن است .
بافت رندي در بعضي از نقاط ديگر كشور با نامهاي متفاوتي چون ورني(آذر بايجان)و شيريكي پيچ (كرمان ) و يا سومك بيان ميشود كه در انحصار عشاير مي باشد شير يكي پيچ نامي است كه بافندگان عشاير و گاه روستائي به نوعي از گليم مي دهند اين محصول ظاهري شبيه قالي دارد و از نظر عمر نيز تقريبا همزاد فرش دستباف است ونقوش آن به وسيله گره هايي كه بر روي تار زده مي شود ايجاد مي گردد و نقش پود در بافت تنها اتصال تارها به همديگر مي باشد . به طوري كه پود آن همانند پود قال نمايان نيست . رندي بافي هم اكنون در نقاط مختلف عشايري استان از قبيل روستاهاي عشاير نشين لردگان ،اردل وغيره بافته مي شود . كه توليداتشان اغلب براي استفاده خانگي و يا فروش مي باشد .
مواد اوليه
اين نوع دست باف همچون قالي و گليم بروي دار بافته مي شود دار مورد استفاده در رندي از نوع زميني به شيوه سنتي يادار فلزي زميني مي باشد كه در هر دو نوع شيوه چله زني يكسان است . مواد و مصالح مصرفي در اين نوع بافت تماما از پشم بوده كه توسط خود زنان روستا دستريس شده و به كار برده مي شود . منجمله چله كه از پشم دولا تا ب است اين زنان قبل از چله كشي روي دار ،موي بز دستريس وشش لا تاب را به عنوان كناره پيچ به كار مي برند . طوري كه ابتدا اين ريسمان شش لا را ،به زيردار و سردار بسته وچله كشي را آغاز مي كنند و بعد از پايان آخرين تار چله يكبار ديگر كناره پيچ به همان ترتيب بسته مي شود . در هنگام بافت بعد از بافت هرتب سه مرحله پود گذاري مي كنند كه هر بار پود به دور كناره پيچ تاب مي خورد شيوه بستن كناره پيچ مانند قالي بافي بوده فقط به جاي پشم از موي بز استفاده مي كنند روش كار به اين شرح است :
بافنده بعد از بافت هر تب سه مرحله پود گذاري مي كند كه براي پيچيدن كناره ابتدا يكي از ريسمانهاي (موي بز شش لا)را به دور كناره پيچيده و دوباره شروع به بافت مي نمايد و پس از اتمام تب پود گذاري مي كند و اين بار از ريسمان دوم (موي بز)براي كناره پيچي استفاده مي نمايد
نحوه و روش بافت رندی یا سر انداز
ابزار
ابزار مورد استفاده در رندي بافي عبارتند از :كركيت (شانه ) وشاخ براي بالا و پايين كشيدن چوب هاف (پشت پيز)و همينطور سوزن جوال دوزكه كه هم در هنگام كوجي پيچي و هم براي كناره كش كاربرد دارد
نكته:قابل ذكر است بافنده هر پودر را بدور كناره پيچ چرخانده تا بدينوسيله كناره پيچ به چله متصل گردد . اين عمل در هر سه پود انجام مي شود
نقشه:زنان عشاير روستائي در اغلب بافته هايشان از نقوش يكساني استفاده مي نمايند و اين نگاره ها عموما از طبيعت اطراف الهام گرفته شده است
تكنيك بافت
شيوه بافت اين نوع دستبافاز زدن گره به دورتارهاي چله به وجود مي آيد . روش كار بدين شكل است كه بافنده در هر رج (تب)بنا به طرح دلخواه رنگ خامه مورد نظر را انتخاب نموده و با چرخاندن به دور دو تار گره اي بوجود مي آورد طوري كه ادامه خامه به صورت پي در پي به دور تارهاي ديگر مي تابد تا به انتهاي نقوش دلخواه برسد در اين مرحله بافنده اضافه خامه را به پشت دار برده و رها مي كند در بعضي از موارد پس از اتمام نقش در يك تب يرخامه از روي كار بالا آمده و در رج بعدي طبق گره زني ذكر شده ،به كار برده مي شود اين شيوه كار باعث مي شود كه نقوش به هم اتصال پيدا كنند
تکنیک بافت رندی
.
تكنيك بافت رندي تا حدودي مشابه گوبلن مي باشد در گوبلن چله به صورت پارچه ،توري(مشبك )به كار مي رود و نقاط رنگي به كمك سوزن و با چرخش هاي پي در پي به دور شبكه هاي پارچه ايجاد مي شود
در سومك (رندي)نقاط بافت مثل گوبلن نزديك به هستند و پود ها گره خورده منتها نيمه ممتد هستند براي اينكه يك لكه رنگي در روي تار ظاهر شود نخ با يك گره ،كه در پشت كار ديده مي شود متوقف مي گردد و باز هم بدون اينكه آن را قطه كند باز هم مي تواند از پشت كار بگذرد و در كناره گره هاي ديگر تشكيل لكه ديگري را از همان رنگ قبلي بدهد در بافت گوبلن (به خاطر پارچه اي بودن)بافنده براحتي مي تواند اضافة نخ رنگي را از پشت،به نقطه ديگري از طرح گوبلن برده و به بافت همان رنگ ادامه دهد ولي بافندة رندي همين روش را براي طرحهاي نزديك به هم در جلوي كار انجام مي دهد .بافنده پس از ايجاد نقش در هر رج شروع به شانه زني (كركيت)مي كند اين كار باعث مي شود خامه هاي رنگي فشرده شده و در يك خط افقي قرار گيرند پس از اين كار نوبت به پود گذاري مي رسد كه اين عمل سه بار انجام مي شود .بعضي از نقاط استان به جاي سه پود از از يك يا دو پود استفاده مي كنندتوضيحا اينكه پودمصرفي از جنس پشم بوده و به رنگ سفيد مي باشد
دیدگاهتان را بنویسید