اعتقاد به توحيد، معاد و ساير اصول و فروع دين در بختیاری:ميان سياحان اروپايي كه از خود سفرنامه به يادگار گذاشته اند اختلاف نظر و تناقض گويي بسياري وجود دارد.
بعضي از آنان از اعتقاد سخت و راسخ بختياري ها به مباني مذهبي سخن مي گويند و درعوض بعضي ديگر از بي اعتقادي بختياري ها به اموري چون توحيد، معاد وغيره سخن رانده اند.«كرزن» انگليسي كه در سال 1892م مطابق با 1309 و 1310 هـ. ق از ايران ديدار كرده است معتقد است كه: «بختياري ها عقيده ي ساده ي خاصي دارند، به خداوند و وحدانيت او و به بهشت و دوزخ و همچنين به روز قيامت و آخرت معتقد هستند.»
«هنري لايارد» سياح انگليسي كه در اواخر سال 1840م/1256 هـ.ق در ميان ايل بختياري بوده و به علت طولاني بودن مدت همزيستي با بختياري ها اطلاعات دقيقي درباره ي آنان داشت، به هنگام ملاقات محمدتقي خان در زندان معتمدالدوله، از اظهارات اودرباره ي بزرگي خداوند وتسليم بودن به مشيت الهي سخن مي گويد.
«هانري رنه دالماني» فرانسوي كه درسال 1325 هـ.ق از چهارمحال وبختياري ديدار نمود درباره ي اعتقاد مذهبي بختياري ها مي نويسد:«بختياري ها بدان گونه كه شهرت دارد نسبت به دين و مذهب بي اعتنا نيستند… اين عده، بي آنكه از عقايد روشني در باره ي دين و ايمان برخوردار باشند، به تناسب درك خود، راجع به بهشت و دوزخ و روز رستاخيز و زندگاني بعد از مرگ عقايدي دارند.
آنان به وجود خدا و يكتايي او ايمان دارند، اما خداي آنان تجسم انساني قضا و قدري كور است كه سرنوشت آدمها را رقم ميزند. به عقيده ي اين عده روح آدمي بر حسب آنكه در اين دنيا ثوابكار بوده باشد يا گناهكار، به بهشت يا دوزخ مي رود… بختياري ها براي هر يك از پيامبران و امامان جايگاهي قائلند و ناگفته پيداست كه در اين رده بندي محمد(ص) و علي(ع) در صف اوّل قرار دارند.
در نظر آنان موسـي قـانون گــذاري بزرگ و عيسـي شفـاگري والا مقام است.» بر خـلاف اين عــدّه، ديگر سـياحــان اروپايـي از بـي اعتقادي بختياري ها به مباني مذهبي سخن مي گويند.
«بارون دوبد» روسي كه درسال 41م/1257هـ.ق از گرمسير بختياري ديدن كرد در اين خصوص مي نويسد:«اين طوايف خشن علي الظاهر از كيش محمدي پيروي مي كنند و مانند ساير ايرانيان مذهب شيعه دارند اما احتمالاً به جز تعداد قليلي از رؤسايشان، بر حسب ظاهر بخش اعظم آنان در مقايسه با عموم طوايف ديگر صحراگرد ايران نسبت به شعائر ديني بي تفاوت و يا حتي بي خبرند.»
«هنري راولينسون» انگليسي نيز كه همزمان با لايارد و دوبد در گرمسير بختياري حضور يافته است، در خصوص اعتقادات مذهبي بختياري ها براين نظر است كه آنها با آنكه از نظر مذهبي مسلمان هستند، چندان به امر ديني توجهي ندارند.
«اليزابت مكبن روز» كه در سال 1909م/1327هـ.ق از سردسير بختياري ديدار به عمل آورد عقيده اي مشابه اينان داشته و اظهار مي دارد:«بختياري ها چندان به توحيد و مذهب پاي بند نيستند، به خصوص اينگونه اعتقادات بين زنهاي جوان و طبقه ي عام و بي سواد بيشتر ديده مي شود. آنها مي گويندممكن است بهشت و جهنم در آينده در انتظارمان باشد، چه كسي مي تواند به اين حرفها اعتماد داشته باشد. »
مطلب مشابه:
بزرگان و مشاهیر بختیاری
نقش ایل بختیاری و علمای اصفهان در سقوط محمدعلیشاه و احیای مشروطیت:
بختیاریها: طلایهداران احیای مشروطه
پژمان بختیاری فرزند قلم یا شمشیر
ایل بختیاری: نگین درخشان فرهنگ و تمدن ایرانی
اَلَفه(alafe) در فرهنگ بختیاری:
مافه گه(مافگه) یادمان بزرگان ایل بختیاری
انشا در مورد بختیاریها
دیدگاهتان را بنویسید