اروپايي ها و آمريكايي ها در ميان بختياري ها :هارست ساوير

اروپايي ها و آمريكايي ها در ميان بختياري ها هارست ساوير :

 سرهنگ دوم «هارست ساوير» عضو سازمان جاسوسي ارتش هند انگليس به همراه خانم ايزابلا بيشوپ از كراچي بهبغداد عزيمت نموده و در فوريه ي 1890م/ جمادي الثاني 1307 هـ.ق از طريق مرز عراق وارد كرمانشاه گرديده و سپس با عبور از شهرهاي تهران واصفهان در تاريخ 30آوريل 1890م/ 9رمضان 1307 هـ.ق روانه ي چهارمحال وبختيـاري گرديد.

سـاوير قدبلند، خوش سيما وعظيم الجثه بوده و به هنگــام ورود به ايـران سي وهشت ساله بود. او مأموريت داشت تا در مناطق زندگي عشاير لر و بختياري يعني سلسله جبال زاگرس و دامنه هاي آن به بررسي هاي نظامي بپردازد.

او امكانات لازم همچون دوربين و وسايل نقشه برداري را در اختيار داشته و يك نقشه بردار نيز به وي كمك مي كرد. وي به هنگاك ترك «سيملا» به سوي محل اين مأموريت با خانم بيشوپ آشنا گرديده و قبول كرد تا در اين مسافرت پر خطر او را نيز همراه خودآورده و مورد حمايت و مصاحبت قرار دهد.

بيشوپ در طول سفرنامه ي خود هيچ اسمي از سرگرد ساوير نبرده بلكه در سراسر نوشته هاي خويش بطور مكرر از واژه ي مبهم و شك برانگيز«آقا» درباره ي وي استفاده نام حقيقي آقا را آشكار مي سازد.

به نوشته ي بيشوپ برخورد آقا با بختياري ها غالباً تند و خشن بوده است به حدي كه گاهي وي(بيشوپ) را نيز ناراحت مي نمود و همين نشان دهنده ي اخلاق و روحيه ي نظامي سرگرد موصوف است.

ساوير پس از اينكه بررسي ها و نقشه برداري هاي خود را در چهارمحال وبختياري انجام داد در بروجرد از خانم بيشوپ جدا گشته و به هندوستان بازگشت. نقشه ها و گزارش هايي كه وي به عنوان سوغات سفر از سرزمين بختياري به هند برد به قدري ارزشمند بودند كه از سوي مقامات سيملا مورد استقبال و توجه قرار گرفتند.

او از اين مسافرت و مسافرت هاي ديگري كه احتمالاً بعداً انجام داد گزارش جامعي تحت عنوان«كوههاي بختياري و ايلام عليا» تهيه كرده كه آن را در تاريخ هفتم مه 1894م/ شوال1311 هـ.ق در انجمن پادشاهي جغرافيايي قرائت نمود و چند ماه بعد در دسامبر 1894م همين گزارش را در جلد چهرم مجله ي جغرافيايي در لندن منتشر ساخت.