اروپايي ها و آمريكايي ها در ميان بختياري ها
مقدمه:
در طي قرن نوزدهم و بيستم ميلادي عده ي زيادي از اروپايي ها و آمريكايي ها به كشور ايران مسافرت نموده و به ايرانگردي پرداختند. اهداف و انگيزه هاي اين مسافران بيگانه به سرزمين ايران متعدد و گوناگون بوده است. عده اي از آنان با اهداف و انگيزه هاي باستان شناسي، مردم شناسي، ايران شناسي و ديگر علايق علمي و فرهنگي به اين مسافرت هاي پر مخاطره و پر زحمت مبادرت ورزيده اند اما تعدادي ديگر از اين مسافران كه البته شمارشان نيز كم نبوده است- با اهداف و انگيزه هاي سياسي و نظامي و در خيلي از موارد به دستور دولت متبوع خويش به ايران آمده اند. اين عده مأموريت هاي ويژه ي خويش را كتمان كرده و تحت عناوين و پوشش هاي محتلف و به ظاهر علمي و فرهنگي در پي رسيدن به اهداف خويش برآمده اند.
مصداق اصلي اين سخن بيش از ساير اروپايي ها و آمريكايي ها، مسافران و مأموران انگليسي مي باشند كه بواسطه ي داشتن منافع بسيار در ايران و براي حفظ اين منافع به هر اقدامي مبادرت مي ورزيدند.علل و انگيزه هاي سفر بيگانگان اروپايي و آمريكايي به سرزمين بختياري نيز بر همين قاعده و نهج استوار بوده است. سرزمين بختياري تا قبل از اينكه رضاشاه آنرا تجزيه كرده و به چند استان تقسيم نمايد، شامل دو قسمت سردسير(چهارمحال وبختياري) و گرمسير(خوزستان) مي گرديد. مسافران بيگانه به هر دو قسمت سرزمين بختياري سفر كرده و لذا محتواي مشاهدات و سفرنامه هاي آنان بسته به اينكه از كدام منطقه- سردسير يا گرمسير- ديدار كرده اند، با يكديگر تفاوت دارداگر چه مسافرت خيلي از اروپايي ها و آمريكايي ها به مناطق بختياري نشين بيشتر جنبه ي علمي و فرهنگي داشته و با هدف تحقيق و پژوهش در حوزه هايي نظير باستان شناسي، مردم شناسي و غيره صورت گرفته است اما نسبت به حضور مسافران و اتباع انگليسي در سرزمين بختياري مي بايست با دقت و تأمل بيشتري نگريست.
انگليسي ها با داشتن منافع بسيار در مناطق بختياري نشين نظير امتياز«كشتي راني در رود كارون» و «احداث جاده ي كارون رو بختياري» توسط شركت لينچ و به ويژه كشف نفت در مسجدسليمان كه يكي از مراكز سكونت بختياري ها بود، لازم مي ديدند به هر صورت ممكن اين منافع و امتيازات را حفظ نمايند. لذا آنان بعضي مأمورين خود را تحت عناوين مختلف علمي و فرهنگي اما در حقيقت براي كسب اطلاعات سياسي و نظامي و شناسايي منطقه به ميان بختياري ها گسيل داشته تا بتوانند منافع و مصالح خود را در اين منطقه حفظ نمايند. برخلاف انگليسي ها ساير اروپايي ها و آمريكايي ها كه به ميان ايل بختياري مسافرت كردند، نظير فرانسوي ها، آمريكايي ها و غيره كمتر علايق سياسي و نظامي داشته و بيشتربه دنبال تحقيقات علمي و فرهنگي بوده اند







دیدگاهتان را بنویسید